leesplezier

Je kind wil niet lezen: wat werkt wel?

Wil je kind niet lezen? Meestal kost lezen nog te veel moeite. Zo haal je de druk eraf, kies je een passende tekst en zie je wanneer het meer is.

Jeanine Saunders · 9 oktober 2026 · 8 min lezen

Een lachend meisje als detective met een vergrootglas wijst naar een kauw op de vensterbank, terwijl een vrouw en een teckel toekijken.

Een kind dat niet wil lezen, vindt lezen meestal nog te zwaar, of het voelt als een klus die moet. Je helpt het meest door de druk weg te nemen, een tekst te kiezen die makkelijk genoeg is, door te gaan met voorlezen en je kind zelf te laten kiezen. Gaat lezen na een paar maanden nog steeds traag en stroef, ook bij makkelijke teksten, trek dan aan de bel bij de leerkracht.

Waarom heeft je kind geen zin in lezen?

Veel kinderen pakken liever iets anders dan een boek. In het internationale leesonderzoek PIRLS van 2021 had 37 procent van de Nederlandse tienjarigen in groep 6 weinig of geen leesplezier, tegen 27 procent in 2011. Dat zijn oudere kinderen, maar weinig zin is heel gewoon.

Kinderen die net beginnen, krijgen er vaak pas zin in als het lezen een beetje gaat. Bij beginnende en zwakke lezers komt het willen vooral voort uit het kunnen; andersom is dat verband zwakker. Moet je kind elke zin stukje voor stukje ontcijferen, dan is lezen gewoon hard werken. Dat je kind daar tegenop ziet, heeft niets met luiheid te maken.

Heeft je kind vaak een vervelend gevoel bij lezen, dan kan daar echte tegenzin uit groeien. Sommige kinderen worden zelfs bang om hardop te lezen.

“Ik wil niet” betekent dus vaak dat lezen nog niet soepel genoeg gaat, en daar kun je thuis veel aan doen.

Hoe krijg je je kind weer aan het lezen?

Neem de druk weg

Moeten werkt averechts, zeker met een tekst die te moeilijk of saai is. Maak van lezen geen straf of strijd, en zeg niet dat het sneller moet. Vergelijk je kind met hoe het een maand geleden las, niet met een klasgenootje. Zeg hardop wat al wel lukt, want kinderen merken vaak niet dat ze vooruitgaan.

Volhouden bij een moeilijk woord verdient een compliment. Gaat er iets mis, wacht dan rustig af of je kind het zelf herstelt. Lukt dat niet, geef dan een kleine hint, zoals “kijk nog eens naar het laatste stukje”. Benoem het als het daarna wel lukt. Vaak leest een kind een woord vanzelf goed zodra het wat langzamer leest.

Zoek een tekst die net lukt

Iets wat je goed kunt, wordt al snel leuker. Voor alleen lezen kies je een tekst die je kind vlot leest, met maar een paar foutjes. Leerkrachten spreken dan van het beheersingsniveau. Leest je kind een tekst te traag of met te veel fouten, dan zit het op het frustratieniveau: te moeilijk om alleen te doen.

Vraag de leerkracht welk AVI-niveau je kind heeft. Op dat niveau las je kind de toets vloeiend en met weinig fouten, dus daar zoek je teksten voor alleen lezen bij. Alleen heel simpele teksten lezen is ook niet de bedoeling: daar groeit je kind niet van. Een tekst die lukt, is een succesje, en zo krijgt je kind vertrouwen dat lezen best gaat. Hoe een verhaal op het goede niveau eruitziet, zie je in het artikel over een gepersonaliseerd leesboek op AVI-niveau.

Ga door met voorlezen

Zodra hun kind zelf leert lezen, stopt een op de vijf ouders met voorlezen. Zonde, want juist van voorlezen pikt je kind nieuwe woorden op en leert het verhalen beter volgen. Het laat ook zien waar al dat geploeter goed voor is: een mooi verhaal.

Wissel voorlezen eens af met samen lezen, bijvoorbeeld op de bank of in bed. Jij doet de bladzijde, je kind de laatste zin. Of laat je kind bij het voorlezen telkens het laatste woord invullen. Zo doet je kind mee zonder alles alleen te hoeven dragen.

Geef je kind de keus

Mag een kind zelf bepalen wat het leest, dan leest het liever. Een verhaal hoeft het niet te zijn. Een voetbalboek, een kinderkookboek, een moppenboek of een boek vol dinosaurussen telt allemaal mee. Ga samen naar de bibliotheek en laat je kind rustig snuffelen.

Je eigen voorbeeld helpt ook: lees zelf waar je kind bij is en vraag wat het leest. Kinderen van ouders die veel voorlezen en hen aanmoedigen om zelf te lezen, zijn gemotiveerder en lezen meer.

Liever kort en vaak

Lang ploeteren hoeft niet. In een Nederlands onderzoek lazen zwakke lezers uit groep 4, 5 en 6 op school vier keer per week twintig minuten samen met een volwassene. Ze werden beter in technisch lezen en kregen er meer plezier in. Een vast moment maakt het makkelijker, zoals vlak na het eten of even op de bank voor het slapengaan. Ook een korte tekst die je kind een paar dagen achter elkaar leest, werkt goed. Meer daarover lees je in herhaald lezen met een wc-poster.

Signalen dat er meer aan de hand is

Traag lezen is nog geen dyslexie. Wel blijft het lezen bij ongeveer 10 tot 20 procent van de kinderen haperen als de eerste leesfase in groep 3 voorbij is. Deze signalen verdienen aandacht:

  • Na maanden leest je kind woorden nog steeds langzaam of fout, ook in makkelijke teksten.
  • Woorden worden lang letter voor letter uitgespeld, of je kind gokt juist al vroeg wat er staat.
  • Je kind verbetert eigen fouten niet, en schrijven gaat traag en met veel moeite.
  • Lezen roept steeds veel spanning, boosheid of verdriet op.
  • Heeft een van de ouders dyslexie, of herken je lees- en spellingsproblemen bij jezelf? Let dan extra op.
  • Je kind lijkt letters of plaatjes slecht te zien. Dan kan het aan de ogen liggen.

Dyslexie staat los van intelligentie: ook een slim kind kan het hebben.

Wanneer vraag je hulp?

Je eerste aanspreekpunt is de leerkracht. Vraag hoe het lezen in de klas gaat, welk niveau je kind heeft en wat jullie thuis kunnen oefenen.

Op elke basisschool werkt een intern begeleider, die leerkrachten en ouders ondersteunt als er vragen zijn over een kind. Heeft een kind moeite, dan moet de school extra hulp bieden: eerst meer instructie in de klas, en als dat niet genoeg is aparte begeleiding. De toetsuitslagen en de geboden hulp legt de school vast in een dossier.

Twijfel je over de ogen van een kind onder de acht, ga dan naar de jeugdarts of de huisarts. Die verwijst zo nodig door naar een orthoptist of oogarts. Vanaf acht jaar kun je ook bij een opticien terecht voor een oogmeting.

Blijft de vooruitgang uit, ook met extra hulp, dan kan de school een dyslexieonderzoek voorstellen. De gemeente betaalt dat onderzoek wanneer je kind 7 tot 13 jaar is en op de basisschool zit. Je kind moet dan drie keer achter elkaar bij de zwakste 10 procent scoren op woordlezen, en de school moet met dat dossier laten zien dat er genoeg extra hulp is geweest. Blijkt er ernstige dyslexie uit, dan betaalt de gemeente ook de behandeling.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn kind dwingen om te lezen?

Nee, moeten maakt lezen niet leuker. Houd wel een kort leesmoment op een vaste tijd aan: samen, om en om, met een tekst die je kind aankan.

Mag mijn kind teksten onder het eigen AVI-niveau lezen?

Ja. Een tekst die vlot gaat, is voor alleen lezen prima, ook als die wat onder het niveau zit. Wissel wel af, want van alleen heel makkelijke teksten leert je kind weinig bij.

Moet ik blijven voorlezen als mijn kind zelf kan lezen?

Zeker. Van voorlezen leert je kind nieuwe woorden en verhalen beter begrijpen, ook als het zelf al leest.

Hoe weet ik of mijn kind dyslexie heeft?

Thuis kun je dat niet vaststellen. Blijft het lezen na maanden extra oefenen langzaam en vol fouten, ga dan in gesprek met de leerkracht en de intern begeleider. Een vergoed onderzoek loopt via school, want daarvoor is het schooldossier nodig.

Bronnen

Jeanine Saunders

Opvoedkundig psycholoog

Lees ook

Sinterklaascadeau voor een kind van 6 of 7 dat leest

Welk boek of cadeau past bij een kind van 6 of 7 in groep 3? Zo kies je het niveau rond pakjesavond, met vijf cadeaus die lezen leuker maken.

Gepersonaliseerd leesboek op AVI-niveau: je kind leest zelf

Een verhaal met de naam van je kind dat het ook zelf kan lezen. Zo verschilt een leesboek op AVI-niveau van een cadeauboek, en dit zegt onderzoek.

Leesboekje printen op A4: één vel, één knip, acht bladzijden

Van één vel A4 vouw je zonder nietjes een leesboekje van acht bladzijden. Zo print, vouw en knip je het, en zo kies je het juiste niveau.